Shloka 3
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
त्रिखण्डामनुबध्नीयाद्गुर्वादीनभिवन्द्य च / द्विरुक्तबालबीजानि मध्याद्यङ्गुलिषु क्रमात्
Transliteration
trikhaṇḍāmanubadhnīyādgurvādīnabhivandya ca / dviruktabālabījāni madhyādyaṅguliṣu kramāt
Translation
Then he bound the trikhaṇḍā, and after bowing to the Guru and the revered elders, he placed in sequence upon the fingers—beginning with the middle finger—the bāla-bīja, each uttered twice.
Word by Word
त्रिखण्डाम्the three-part (arrangement)
त्रिखण्डाम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootत्रि + खण्ड (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; द्विगु: 'त्रयः खण्डाः' (threefold section)
अनुबध्नीयात्should bind/arrange accordingly
अनुबध्नीयात्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootअनु + बन्ध् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
गुरून्the gurus (elders/teachers)
गुरून्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
आदीन्and others, etc.
आदीन्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; 'etc.'-sense adjective qualifying गुरून्
अभिवन्द्यhaving saluted
अभिवन्द्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootअभि + वन्द् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; 'having saluted'
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
द्विरुक्तrepeated twice
द्विरुक्त:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootद्विः + उक्त (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; अव्ययीभाव: 'द्विः उक्त' = 'said twice' (PPP used adjectivally)
बालबीजानिthe bāla seed-syllables
बालबीजानि:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootबाल + बीज (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; कर्मधारय: 'बालानि बीजानि' (seed-syllables called 'bāla')
मध्यmiddle
मध्य:
सम्बन्ध (Internal qualifier)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद/निर्देश (in compound)
आद्यbeginning, first
आद्य:
सम्बन्ध (Internal qualifier)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद/निर्देश (in compound)
अङ्गुलिषुon the fingers
अङ्गुलिषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootअङ्गुलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
क्रमात्in sequence
क्रमात्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'in order/ क्रमशः'