Shloka 13
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
वाग्भवादीनि बीजानि मूलहृद्बाहुषु न्यसेत् / समस्तमूर्ध्नि दोर्मूलमध्याग्रेषु यथाक्रमम्
Transliteration
vāgbhavādīni bījāni mūlahṛdbāhuṣu nyaset / samastamūrdhni dormūlamadhyāgreṣu yathākramam
Translation
Let him place the seed-syllables (bīja) such as Vāgbhava and the rest at the root, the heart, and the arms; then, in due order, upon the crown of the head and at the base, middle, and tip of the arms.
Word by Word
वाग्भव-आदीनिbeginning with Vāgbhava (etc.)
वाग्भव-आदीनि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाक् + भव + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (वाग्भवः आदि येषाम्)
बीजानिseed-syllables
बीजानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
मूलहृद्बाहुषुin the root, heart, and arms
मूलहृद्बाहुषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूल + हृद् + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (मूलं च हृच्च बाहवश्च)
न्यसेत्should place
न्यसेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + अस्/न्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
समस्तमूर्ध्निon the entire head
समस्तमूर्ध्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमस्त + मूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—कर्मधारय (समस्तं मूर्धा)
दोर्-मूल-मध्य-अग्रेषुat the root, middle, and tip (of the arms)
दोर्-मूल-मध्य-अग्रेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदोर्(द्वि/दोर्=भुज) + मूल + मध्य + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (मूलं च मध्यं च अग्रं च) ‘of the arms’
यथा-क्रमम्in due order
यथा-क्रमम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास, अव्यय (adverb)