Shloka 7
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
श्रीदेव्याः पुरतश्चक्रं हेमरौप्यादिनिर्मितम् / निधाय गन्धैरभ्यर्च्य षोडशाक्षरविद्यया
Transliteration
śrīdevyāḥ purataścakraṃ hemaraupyādinirmitam / nidhāya gandhairabhyarcya ṣoḍaśākṣaravidyayā
Translation
Placing before Śrī Devī the Cakra fashioned of gold, silver, and the like, and worshipping it with fragrant offerings, he adored her through the sixteen-syllabled Vidyā (Ṣoḍaśākṣarī).
Word by Word
श्रीदेव्याःof Śrīdevī
श्रीदेव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्री-देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुषः (श्रियाः देवी)
पुरतःin front of
पुरतः:
Adhikarana (अधिकरण/Place)
TypeIndeclinable
Rootपुरतः (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb/postposition) ‘in front of’
चक्रम्cakra
चक्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हेमरौप्यादिनिर्मितम्made of gold, silver, etc.
हेमरौप्यादिनिर्मितम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootहेम-रौप्य-आदि-निर्मित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः (हेम + रौप्य + आदि) इति द्वन्द्व/समाहारः + तत्पुरुषः; ‘निर्मित’ = क्त (PPP of नि+मा/निर्मा)
निधायhaving placed
निधाय:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeVerb
Rootनि+धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having placed’
गन्धैःwith fragrances (perfumes)
गन्धैः:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeVerb
Rootअभि+अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having worshipped’
षोडशाक्षरविद्ययाby the sixteen-syllabled mantra/vidyā
षोडशाक्षरविद्यया:
Karana (करण/Means)
TypeNoun
Rootषोडश-अक्षर-विद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (षोडश अक्षराणि यस्याः सा विद्या)