Shloka 58
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
अनेनैव विधानेन जलमध्ये यदि क्षिपेत् / सौभाग्यमतुलं तस्य स्नानपानान्न संशयः
Transliteration
anenaiva vidhānena jalamadhye yadi kṣipet / saubhāgyamatulaṃ tasya snānapānānna saṃśayaḥ
Translation
By this very rite, if one casts it into the midst of the water, then through bathing and drinking therefrom he gains incomparable good fortune—of this there is no doubt.
Word by Word
अनेनby this
अनेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (करण/3rd case), एकवचनम्; instrumental ‘by/with this’
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
विधानेनby the method/procedure
विधानेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया (करण/3rd case), एकवचनम्; instrumental ‘by the procedure’
जलमध्येin the water
जलमध्ये:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल-मध्य (प्रातिपदिक; जल + मध्य)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (अधिकरण/7th case), एकवचनम्; locative ‘in the middle of water’
यदिif
यदि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसमुच्चय/शर्त-निपात (conditional particle)
क्षिपेत्should throw
क्षिपेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; ‘should throw/cast’
सौभाग्यम्good fortune
सौभाग्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचनम्; here as object/result ‘good fortune’
अतुलम्incomparable
अतुलम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; agrees with सौभाग्यम्
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (सम्बन्ध/6th case), एकवचनम्; ‘of him/for him’
स्नानbathing
स्नान:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (सम्बन्ध/6th case), एकवचनम्; first member in द्वन्द्व ‘bathing’
पानdrinking
पान:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी, एकवचनम्; second member in द्वन्द्व ‘drinking’
अन्यother
अन्य:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; with न forming ‘no other’
नnot/no
न:
सम्बन्ध/निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (कर्ता/1st case), एकवचनम्; ‘doubt’