Shloka 45
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
शक्तिचक्रे लसद्रश्मिवलनाकवलीकृताम् / दूरीकृतसुचारित्रां विशालनयनाम्बुजाम्
Transliteration
śakticakre lasadraśmivalanākavalīkṛtām / dūrīkṛtasucāritrāṃ viśālanayanāmbujām
Translation
Within the Śakti-cakra she was enfolded by whirling, gleaming rays; her virtuous restraint was driven far away, and her wide lotus-like eyes shone forth.
Word by Word
शक्तिचक्रेin the power-circle/śakti-wheel
शक्तिचक्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशक्ति-चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: शक्तेः चक्रम्
लसत्shining
लसत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootलस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), समासे पूर्वपद; अर्थे ‘shining’
रश्मिray, beam
रश्मि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
वलनwhirling, turning
वलन:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवलन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग); ‘turning/whirling’
आकवलीकृताम्engulfed, swallowed up
आकवलीकृताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआ+कवली+कृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; धातु: कृ; उपसर्ग: आ; अर्थ: ‘made into a mouthful/engulfed’
दूरीकृतसुचारित्राम्whose good conduct has been driven away
दूरीकृतसुचारित्राम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदूरीकृत-सुचारित्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: दूरीकृतं सुचारित्रं यस्याः सा (her good conduct made distant/removed)
विशालनयनाम्बुजाम्having large lotus-like eyes
विशालनयनाम्बुजाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविशाल-नयन-अम्बुज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: (विशाल + नयन) कर्मधारय + अम्बुज (उपमा) तत्पुरुष: नयनानि अम्बुजानि इव; ‘lotus-like large eyes’