Shloka 8
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
ब्रह्माणं सर्व लोकानां सृष्टिकार्ये न्ययुङ्क्त सा / वासुदेवं परित्राणे संहारे च त्रिलोचनम्
Transliteration
brahmāṇaṃ sarva lokānāṃ sṛṣṭikārye nyayuṅkta sā / vāsudevaṃ paritrāṇe saṃhāre ca trilocanam
Translation
She appointed Brahmā to the work of creating all the worlds, Vāsudeva to the work of protection, and Trilocana (Śiva) to the work of dissolution (saṃhāra).
Word by Word
ब्रह्माणम्Brahmā
ब्रह्माणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
सर्वall
सर्व:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); ‘लोकानाम्’ इत्यस्य विशेषण
लोकानाम्of the worlds
लोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)
सृष्टि-कार्येin the task of creation
सृष्टि-कार्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); ‘सृष्टेः कार्यम्’
न्ययुङ्क्तappointed/engaged
न्ययुङ्क्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; उपसर्ग: नि (ny-)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
वासुदेवम्Vāsudeva (Viṣṇu)
वासुदेवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
परित्राणेin protection
परित्राणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपरित्राण (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
संहारेin dissolution
संहारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहार (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
त्रिलोचनम्Trilocana (three-eyed one, Śiva)
त्रिलोचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); बहुव्रीहि: ‘यस्य त्रीणि लोचनानि सः’