Shloka 38
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
तत्रापि कृतसांनिध्या श्रीविद्यादेवता परा / अचष्ट कृपया तुष्टा ध्यायन्तं निश्चलं शिवम्
Transliteration
tatrāpi kṛtasāṃnidhyā śrīvidyādevatā parā / acaṣṭa kṛpayā tuṣṭā dhyāyantaṃ niścalaṃ śivam
Translation
There too, the supreme deity of Śrīvidyā drew near in presence; pleased and compassionate, she addressed Śiva as he meditated, unmoving.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb; there)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also)
कृतसांनिध्याhaving manifested presence
कृतसांनिध्या:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootकृत-सांनिध्य (प्रातिपदिक; components: कृत + सांनिध्य)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् ‘देवता’
श्रीविद्यादेवताthe deity of Śrīvidyā
श्रीविद्यादेवता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्रीविद्या-देवता (प्रातिपदिक; components: श्रीविद्या + देवता)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पराsupreme
परा:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् ‘देवता’
अचष्टshe spoke/declared
अचष्ट:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
कृपयाwith compassion
कृपया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; हेतौ/साधन (by compassion)
तुष्टाpleased
तुष्टा:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययकृदन्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘देवता’ इत्यस्य विशेषणम्
ध्यायन्तम्meditating
ध्यायन्तम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययकृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘शिवम्’ इत्यस्य विशेषणम्
निश्चलम्motionless/steady
निश्चलम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनिश्चल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् ‘शिवम्’
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन