Shloka 125
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
पुण्ड्रेक्षुचापविलसन्मृदुवामपाणे रत्नोर्मिकासुमशराञ्चितदक्षहस्ते / वक्षोजमण्डलविलासिवलक्षहारि पाशाङ्कुशाङ्गदलसद्भुजशोभिताङ्गि
Transliteration
puṇḍrekṣucāpavilasanmṛduvāmapāṇe ratnormikāsumaśarāñcitadakṣahaste / vakṣojamaṇḍalavilāsivalakṣahāri pāśāṅkuśāṅgadalasadbhujaśobhitāṅgi
Translation
O Divine Mother, in Your tender left hand shines the sugarcane bow; in Your right, adorned with jeweled rings, You hold flower-arrows. Your breast is graced by a charming white necklace, and Your form is beautified by arms bearing the pāśa (noose) and aṅkuśa (goad).
Word by Word
puṇḍra-ikṣu-cāpa-vilasan-mṛdu-vāma-pāṇeO (goddess) whose soft left hand shines with a sugarcane bow
puṇḍra-ikṣu-cāpa-vilasan-mṛdu-vāma-pāṇe:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootpuṇḍra + ikṣu + cāpa + vilasat (कृदन्त) + mṛdu + vāma + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; बहुव्रीहिसमासः—“यस्याः वामपाणिः (वामहस्तः) मृदुः, तस्मिन् विलसत् (शोभमान) पुण्ड्र-इक्षु-चापे”
ratna-ūrmikā-suma-śara-añcita-dakṣa-hasteO (goddess) whose right hand is adorned with jeweled rings and flower-arrows
ratna-ūrmikā-suma-śara-añcita-dakṣa-haste:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootratna + ūrmikā + suma + śara + añcita (कृदन्त) + dakṣa + hasta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः दक्षहस्तः रत्न-ऊर्मिकाभिः (रत्नाङ्गुलीयकैः) तथा सुम-शरैः (पुष्पबाणैः) अञ्चितः/अलङ्कृतः”
vakṣoja-maṇḍala-vilāsi-valakṣa-hāriO (goddess) with a bright necklace playing upon the bosom-region
vakṣoja-maṇḍala-vilāsi-valakṣa-hāri:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootvakṣoja + maṇḍala + vilāsin (प्रातिपदिक) + valakṣa + hārin (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः वक्षोज-मण्डले (स्तनप्रदेशे) विलासी (शोभमानः) वलक्षः (श्वेतः) हारः अस्ति”
pāśa-aṅkuśa-aṅga-da-lasat-bhuja-śobhita-aṅgiO fair-limbed one, whose arms and body are beautified with noose, goad, and shining armlets
pāśa-aṅkuśa-aṅga-da-lasat-bhuja-śobhita-aṅgi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootpāśa + aṅkuśa + aṅga + da (द/दन्त?; here ‘da’ as ‘द’ in aṅgada) + lasat (कृदन्त) + bhuja + śobhita (कृदन्त) + aṅgī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्याः भुजाः (बाहवः) पाश-अङ्कुश-अङ्गद-लसत् (पाश, अङ्कुश, अङ्गदादिभिः दीप्त) इति, तैः शोभितानि अङ्गानि”