Shloka 117
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
अथालयं समाविश्य महाभक्त्या नृपोत्तमः / प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा विनयेन समन्वितः
Transliteration
athālayaṃ samāviśya mahābhaktyā nṛpottamaḥ / pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā vinayena samanvitaḥ
Translation
Then the foremost of kings entered the shrine with great devotion; having performed three pradakṣiṇā, he was filled with humility and reverence.
Word by Word
अथthen
अथ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, आरम्भ/अनन्तरवाचक (particle: then/now)
आलयम्the shrine/abode
आलयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
समाविश्यhaving entered
समाविश्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootसम्-आ-विश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: विश् (to enter) उपसर्ग: सम्+आ
महाभक्त्याwith great devotion
महाभक्त्या:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootमहā-भक्ति (प्रातिपदिक; महा + भक्ति)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; कर्मधारय: महती भक्ति
नृपोत्तमःthe best of kings
नृपोत्तमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप-उत्तम (प्रातिपदिक; नृप + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन; तत्पुरुष: नृपाणाम् उत्तमः
प्रदक्षिणत्रयम्three circumambulations
प्रदक्षिणत्रयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण-त्रय (प्रातिपदिक; प्रदक्षिण + त्रय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; द्विगु: त्रीणि प्रदक्षिणानि
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: कृ
विनयेनwith humility
विनयेन:
Karaṇa (करणम्)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
समन्वितःendowed (with)
समन्वितः:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसम्-अन्वि-त (धातु: अन्वि/इ + उपसर्ग सम्; क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् नृपोत्तमस्य