Shloka 34
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
इत्येष वो मया ख्यातः पुनः सर्गः समासतः / समासादेव वक्ष्यामि ब्रह्मणो ऽथ समुद्भवम्
Transliteration
ityeṣa vo mayā khyātaḥ punaḥ sargaḥ samāsataḥ / samāsādeva vakṣyāmi brahmaṇo 'tha samudbhavam
Translation
Thus have I declared to you, in brief, the re-creation (punar-sarga). Now I shall speak, in brief as well, of the arising of Brahmā.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-निपात (quotative/closure particle)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
वःto you (all)
वः:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (to you/for you)
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; सर्वनाम
ख्यातःhas been declared
ख्यातः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'made known/declared'
पुनःagain
पुनः:
Kala/Prakara (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
सर्गःcreation
सर्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
समासतःbriefly
समासतः:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootसमासतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb) = 'in brief/summarizingly'
समासात्from/briefly (as a summary)
समासात्:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्मणःof Brahmā/of Brahman
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तर-निपात (sequencing particle: 'then/now')
समुद्भवम्origin/arising
समुद्भवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन