Shloka 31
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
गुणास्ते यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे / तान्येव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः
Transliteration
guṇāste yāni karmāṇi prāksṛṣṭyāṃ pratipedire / tānyeva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ
Translation
Whatever actions those guṇas had assumed in the former creation, when they are created again they take up those very actions, time after time.
Word by Word
गुणाःthe qualities
गुणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), बहुवचन
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (appositive to गुणाः)
यानिwhich
यानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative)
कर्माणिactions
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
प्राक्-सृष्ट्याम्in the previous creation
प्राक्-सृष्ट्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्राक् (अव्यय) + सृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; अव्ययीभावः—प्राक् (before) + सृष्ट्याम् (in creation) = 'in the prior creation'
प्रतिपेदिरेthey obtained/undertook
प्रतिपेदिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-पद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तानिthose (same)
तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; सर्वनाम (correlative to यानि)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
प्रतिपद्यन्तेthey attain/enter upon
प्रतिपद्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-पद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
सृज्यमानाःbeing created
सृज्यमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवर्तमान-कर्मणि कृदन्त (Present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'being created'
पुनःagain
पुनः:
Kala/Prakara (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kala/Prakara (काल/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (repetition for emphasis)