Shloka 52
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
स्रंसमानकरांभोजमणिकङ्कणपङ्क्तयः / ऊरुस्तम्भेन निष्पन्दा नमितास्याश्च लज्जया
Transliteration
sraṃsamānakarāṃbhojamaṇikaṅkaṇapaṅktayaḥ / ūrustambhena niṣpandā namitāsyāśca lajjayā
Translation
The rows of jeweled bangles on their lotus-hands slipped down; their thighs, tensed into stillness, made them bow their faces in modest shame.
Word by Word
स्रंसमान-कर-अम्भोज-मणि-कङ्कण-पङ्क्तयः(they) whose rows of jeweled bangles on lotus-like hands were slipping
स्रंसमान-कर-अम्भोज-मणि-कङ्कण-पङ्क्तयः:
कर्ता (Subject)
TypeAdjective
Rootस्रंसमान (कृदन्त, स्रंस् धातु) + कर (प्रातिपदिक) + अम्भोज (प्रातिपदिक) + मणि (प्रातिपदिक) + कङ्कण (प्रातिपदिक) + पङ्क्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘यासां ... पङ्क्तयः स्रंसमानाः’
ऊरु-स्तम्भेनby the stiffness of the thighs
ऊरु-स्तम्भेन:
करण (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootऊरु (प्रातिपदिक) + स्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन
निष्पन्दाःmotionless
निष्पन्दाः:
कर्ता (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootनिष्पन्द (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
नमित-आस्याःwith faces lowered
नमित-आस्याः:
कर्ता (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootनमित (कृदन्त, नम् धातु) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘यासाम् आस्यम् नमितम्’
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
लज्जयाfrom/with shame
लज्जया:
करण/हेतु (Instrument/Cause)
TypeNoun
Rootलज्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन