Shloka 12
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
पञ्च बाणेश्वरीदेव्यः पञ्च कामेश्वराशुगाः / अङ्कुशद्वितयं दीप्तमादिस्त्रीपुंसयोर्द्वयोः
Transliteration
pañca bāṇeśvarīdevyaḥ pañca kāmeśvarāśugāḥ / aṅkuśadvitayaṃ dīptamādistrīpuṃsayordvayoḥ
Translation
There are five Bāṇeśvarī goddesses and five swift Kāmēśvaras; and a radiant pair of aṅkuśas (goads) for the primal two—woman and man.
Word by Word
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (Quantifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्याविशेषण (numeral adjective), अव्ययवत्; बहुवचनार्थे
बाणेश्वरीदेव्यःthe five goddesses who are lords of the arrows
बाणेश्वरीदेव्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाण + ईश्वरी + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Feminine, Nom, Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (bāṇānām īśvarī) + देवी-पर्याय
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (Quantifier)
TypeAdjective
Rootपञ्च (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्याविशेषण (numeral adjective), अव्ययवत्; बहुवचनार्थे
कामेश्वराशुगाःthe five swift ones of Kāmeśvara
कामेश्वराशुगाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकामेश्वर + आशुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Masculine, Nom, Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (kāmeśvarasya āśugāḥ)
अङ्कुशgoad; hook
अङ्कुश:
समासाङ्ग (compound member)
TypeNoun
Rootअङ्कुश (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — समासाङ्ग
द्वितयम्a pair; two (as a set)
द्वितयम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular); द्विगु-समासः (twofold set)
दीप्तम्blazing; shining
दीप्तम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootदीप्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
आदिbeginning with
आदि:
सम्बन्ध (Relational marker)
TypeIndeclinable
Rootआदि (अव्यय)
Formआद्यार्थक-अव्यय (beginning with)
स्त्रीof the woman/female
स्त्री:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन (Feminine, Genitive, Dual) — समासाङ्ग
पुंसयोःof the man/male
पुंसयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुंस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन (Masculine, Genitive, Dual)
द्वयोःof the two
द्वयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः, षष्ठी, द्विवचन (Genitive, Dual)