Shloka 41
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
अहङ्कारस्य शालस्यान्तरे मारुतयोजने / सूर्यबिंबमहाशालश्चतुर्योजन मुच्छ्रितः
Transliteration
ahaṅkārasya śālasyāntare mārutayojane / sūryabiṃbamahāśālaścaturyojana mucchritaḥ
Translation
Within the hall of Ahaṅkāra, at a distance of one yojana by the measure of the wind, a great pillar like the Sun’s disk rises, four yojanas high.
Word by Word
अहङ्कारस्यof ego (ahaṅkāra)
अहङ्कारस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअहङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः अहम्+कार (तत्पुरुष)
शालस्यof the hall/palace (śālā)
शालस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootशाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
अन्तरेinside, in the interior
अन्तरे:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
मारुत-योजनेin a wind-measure yojana (a yojana of air)
मारुत-योजने:
अधिकरण (Locative of measure/extent)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः मारुतस्य योजनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
सूर्य-बिंब-महा-शालःthe great hall of the sun-disc
सूर्य-बिंब-महा-शालः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक) + बिंब (प्रातिपदिक) + महा (उपसर्गवत्/प्रातिपदिक) + शाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सूर्यस्य बिंबम् इव/सम्बद्धं महाशालः)
चतुर्-योजनम्four yojanas (in extent)
चतुर्-योजनम्:
कर्म (कर्म/Object of extent)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; द्विगु-समासः (चत्वारि योजनानि) परिमाणवाचक
उच्छ्रितःraised, lofty
उच्छ्रितः:
कर्तृसम्बन्धी विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootउद्-श्रि (धातु) → उच्छ्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (सूर्यबिंबमहाशालस्य)