Shloka 39
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
तत्र वैदूर्यकक्षायां नद्यः शिशिरपाथसः / सरांसिविमलांभांसि सारसालङ्कृतानि च
Transliteration
tatra vaidūryakakṣāyāṃ nadyaḥ śiśirapāthasaḥ / sarāṃsivimalāṃbhāṃsi sārasālaṅkṛtāni ca
Translation
In that Vaidūrya realm, rivers flow with cool waters; and lakes of spotless, crystal-clear water are adorned with sārasa birds.
Word by Word
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेश-अव्यय
vaidūrya-kakṣāyāmin the vaidūrya (cat’s-eye gem) enclosure/region
vaidūrya-kakṣāyām:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootvaidūrya+kakṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तत्पुरुषः (वैदूर्यस्य कक्षा)
nadyaḥrivers
nadyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
śiśira-pāthasaḥhaving cool waters
śiśira-pāthasaḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootśiśira+pāthas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (शिशिरं पाथः यस्य/शिशिरपाथसः); विशेषणम् (qualifying nadyaḥ by sense: ‘with cool waters’)
sarāṃsilakes
sarāṃsi:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
vimala-ambhāṃsiwith clear waters
vimala-ambhāṃsi:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootvimala+ambhas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (विमलानि अम्भांसि); विशेषणम् (qualifying sarāṃsi)
sārasa-alaṅkṛtāniadorned with sārasa birds (cranes)
sārasa-alaṅkṛtāni:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsārasa+alaṅkṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (सारसैः अलङ्कृतानि); ‘alaṅkṛta’ = √kṛ (कृ) क्त-प्रत्ययान्त (adorned)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय