Shloka 30
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
वज्ररत्नैकसिकता वज्रद्रवमयोदका / सदा वहति सा सिंधुः परितस्तत्र पावनी
Transliteration
vajraratnaikasikatā vajradravamayodakā / sadā vahati sā siṃdhuḥ paritastatra pāvanī
Translation
That purifying river has sand made solely of vajra-gems, and water as though of molten vajra; ever it flows, cleansing all the region round about.
Word by Word
वज्र-रत्न-एक-सिकताhaving sand made only of vajra-gems
वज्र-रत्न-एक-सिकता:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + सिकता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वज्ररत्नानि एव सिकताः यस्याः/यत्र = ‘whose sand is solely of vajra-gems’)
वज्र-द्रव-मय-उदकाhaving water made of melted vajra
वज्र-द्रव-मय-उदका:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + द्रव (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वज्रद्रवमयम् उदकम् यस्याः = ‘whose water is made of melted vajra’)
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: ‘always’)
वहतिflows, carries
वहति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√वह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
साshe/that (river)
सा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (refers to the river)
सिंधुःthe river/stream
सिंधुः:
कर्ता (Karta/Subject apposition)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नदीवाचकः (name/common noun ‘river’)
परितःall around
परितः:
अधिकरण (Adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: ‘all around’)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adverbial locus)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
पावनीpurifying
पावनी:
कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपावनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying the river)