Shloka 23
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
अगस्त्य उवाच चतुर्दशापि जन्मानि तासामप्सरसां विभो / कीर्तय त्वं महाप्राज्ञ सर्वविद्यामहानिधे
Transliteration
agastya uvāca caturdaśāpi janmāni tāsāmapsarasāṃ vibho / kīrtaya tvaṃ mahāprājña sarvavidyāmahānidhe
Translation
Agastya said: “O Lord, recount the fourteen births of those apsarases. O greatly wise one, vast treasury of all knowledge, proclaim them and tell them in full.”
Word by Word
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
कर्ता (Karta/Speaker)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्दशन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण (agreeing with जन्मानि)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक अव्यय (also/even)
जन्मानिbirths
जन्मानि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तासाम्of those (women)
तासाम्:
सम्बन्ध (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अप्सरसाम्of the Apsarases
अप्सरसाम्:
सम्बन्ध (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
विभोO mighty one
विभो:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
कीर्तयtell/recite
कीर्तय:
आज्ञा/प्रेरणा (Command)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
महाप्राज्ञO greatly wise one
महाप्राज्ञ:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (महान् प्राज्ञः)
सर्वविद्या-महानिधेO great treasure of all knowledge
सर्वविद्या-महानिधे:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वविद्यानां महानिधिः)