Shloka 29
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
तस्य चत्वारि शृङ्गाणि शक्रनैरृतवायुषु / मध्यस्थलेषु जातानि प्रोच्छ्रायस्तेषु कथ्यते
Transliteration
tasya catvāri śṛṅgāṇi śakranairṛtavāyuṣu / madhyasthaleṣu jātāni procchrāyasteṣu kathyate
Translation
It has four horns, born in the quarters of Śakra (Indra), Nairṛta, and Vāyu; in the intermediate regions their lofty height is spoken of.
Word by Word
तस्यof that/its
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन (Singular)
चत्वारिfour
चत्वारि:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्यावाचक-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन (Plural)
शृङ्गाणिhorns/peaks
शृङ्गाणि:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), बहुवचन (Plural)
शक्र-नैरृत-वायुषुin (the regions of) Indra, Nirṛti, and Vāyu
शक्र-नैरृत-वायुषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + नैरृत (प्रातिपदिक) + वायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), बहुवचन (Plural); इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
मध्य-स्थलेषुin the middle places/central regions
मध्य-स्थलेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक) + स्थल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष (madhyasya sthaleṣu)
जातानिborn/produced
जातानि:
विशेषण (Adjectival predicate of शृङ्गाणि)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (born/produced)
प्रोच्छ्रायःheight/elevation
प्रोच्छ्रायः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्र + उच्छ्राय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
तेषुamong/in those (horns)
तेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), बहुवचन (Plural)
कथ्यतेis said/ is described
कथ्यते:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)