Shloka 15
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
ब्रह्माद्याः परिपृष्टास्ते प्रोचुस्तौ शिल्पिनौ पुनः / क्षेत्राणां प्रविभागं तु कल्पयन्तौ यथोचितम्
Transliteration
brahmādyāḥ paripṛṣṭāste procustau śilpinau punaḥ / kṣetrāṇāṃ pravibhāgaṃ tu kalpayantau yathocitam
Translation
When reverently questioned, Brahmā and the others spoke again to the two artisans, so that they might duly arrange the proper divisions of the sacred kṣetras.
Word by Word
ब्रह्माद्याःBrahmā and others
ब्रह्माद्याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘ब्रह्मा आदिः येषाम्’ इति अर्थे बहुव्रीहिरपि सम्भवति; अत्र ‘ब्रह्मा-आदयः’ इति ग्रहणम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
परिपृष्टाःhaving been questioned
परिपृष्टाः:
कर्मणि-भाव (Passive predicate/कर्मणि)
TypeVerb
Rootपरि + पृच्छ् (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘having been asked’
तेthey
ते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
प्रोचुःsaid, declared
प्रोचुः:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
तौto those two
तौ:
सम्प्रदान/प्रति (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन
शिल्पिनौthe two artisans
शिल्पिनौ:
सम्प्रदान/प्रति (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिल्पिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), द्विवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
क्षेत्राणाम्of the regions
क्षेत्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
प्रविभागम्the detailed division
प्रविभागम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्र + विभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक-निपात (particle: but/indeed)
कल्पयन्तौ(the two) arranging/constructing
कल्पयन्तौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootकल्पय् (धातु; √कॢप् causative)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle/शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
यथोचितम्as appropriate
यथोचितम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + उचित (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण