Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 81
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तामेव सर्वतः पश्यंस्तस्यामेव मनो दिशन् / तथैव संल्लपन्सार्धमुन्मादेनोपपन्नया
Transliteration
tāmeva sarvataḥ paśyaṃstasyāmeva mano diśan / tathaiva saṃllapansārdhamunmādenopapannayā
Translation
Seeing her alone on every side and fixing his mind on her alone, he likewise spoke with her, as she was seized by love-maddened frenzy.
Word by Word
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम-रूप
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अवधारणार्थक
सर्वतःfrom all sides/everywhere
सर्वतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तरि प्रयोग; 'seeing'
तस्याम्in her/on her
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम-रूप
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अवधारणार्थक
मनःmind
मनः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
दिशन्directing (it)
दिशन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदिश् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तरि; 'directing/placing'
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अवधारणार्थक
संल्लपन्speaking
संल्लपन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootलप् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा एकवचन, पुल्लिङ्ग; उपसर्ग: सम्; 'talking/conversing'
सार्धम्together (with)
सार्धम्:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (with/together)
उन्मादेनwith madness
उन्मादेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootउन्माद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
उपपन्नयाendowed/possessed (by)
उपपन्नया:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeAdjective
Rootउपपन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पद्/पद्-गत्यर्थ, उपसर्ग: उप)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (agreeing with implied 'तया')