Shloka 59
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
सहस्रकोटयः कामा मत्प्रसादात्त्वदुद्भवाः / सर्वेषां देहमाविश्य दास्यन्ति रतिमुत्तमाम्
Transliteration
sahasrakoṭayaḥ kāmā matprasādāttvadudbhavāḥ / sarveṣāṃ dehamāviśya dāsyanti ratimuttamām
Translation
By my grace, thousands of koṭis of Kāmās shall arise from you; entering the bodies of all, they shall bestow the highest rati, the supreme delight of love.
Word by Word
सहस्रकोटयःthousands of crores
सहस्रकोटयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसहस्र + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समास (सहस्राणि कोटयः)
कामाःKāmas/loves
कामाः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मत्प्रसादात्from my grace
मत्प्रसादात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootमत् + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम प्रसादः)
त्वत्from you/your
त्वत्:
सम्बन्ध (Genitive/Ablative within compound)
TypeAdjective
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी/षष्ठी-एकवचन-रूप (from you/of you) used as compound member
उद्भवाःborn from (you)
उद्भवाः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउद् + भू (धातु) + अ (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formउद्भव (प्रातिपदिक; ‘arisen’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण कामाः-विशेषण
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of all (beings)’
देहम्body
देहम्:
कर्म (Karma/Object of āviśya)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आविश्यhaving entered
आविश्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootआ + विश् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-सम)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव-कृदन्त (gerund/absolutive); ‘having entered’
दास्यन्तिwill give
दास्यन्ति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
रतिम्delight/sexual pleasure
रतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उत्तमाम्excellent/supreme
उत्तमाम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; रतिम्-विशेषण