Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 24
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
सर्वज्ञजातप्रथमाभिरन्यदेवी भिरप्याश्रितचक्रभूमे / सर्वामराकाङ्क्षितपूरयित्रि सर्वस्य लोकस्य सवित्रि पाहि
Transliteration
sarvajñajātaprathamābhiranyadevī bhirapyāśritacakrabhūme / sarvāmarākāṅkṣitapūrayitri sarvasya lokasya savitri pāhi
Translation
O Goddess, first among the Goddesses born of the All-knowing; even other Goddesses take refuge in the ground of Your Cakra. Fulfiller of what all the Devas long for—O Savitrī, Mother of the whole world, protect us.
Word by Word
सर्वज्ञ-जात-प्रथमाभिःwith the foremost goddesses born of the all-knowing
सर्वज्ञ-जात-प्रथमाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक) + प्रथमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन; qualifying (देवीभिः): ‘with those goddesses who are foremost among the born/manifest omniscient (ones)’ (जात = √जन् क्त)
अन्य-देवीभिःwith other goddesses
अन्य-देवीभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3/करण), बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; particle ‘also/even’
आश्रित-चक्र-भूमेO ground/support of the (worshipped) chakra
आश्रित-चक्र-भूमे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootआश्रित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक) + भूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘ground/support of the resorted-to (or sheltered) cakra’ (आश्रित = √श्रि आ + क्त)
सर्व-अमर-आकाङ्क्षित-पूरयित्रिO fulfiller of all the gods’ desires
सर्व-अमर-आकाङ्क्षित-पूरयित्रि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अमर (प्रातिपदिक) + आकाङ्क्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + पूरयितृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; agent noun ‘fulfiller of what all the gods desire’ (आकाङ्क्षित = √काङ्क्ष् आ + क्त; पूरयितृ from √पॄ/पूरय्, तृ)
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन; qualifying लोकस्य
लोकस्यof the world
लोकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन
सवित्रिO impeller/solar one
सवित्रि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; feminine vocative of ‘savitṛ’ used as epithet
पाहिprotect
पाहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘protect!’