Shloka 16
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
कामे शिवे मुख्यसमस्तनित्ये कान्तासनान्ते कमलायताक्षि / कामप्रदे कामिनि कामशंभोः काम्ये कलानामधिपे नमस्ते
Transliteration
kāme śive mukhyasamastanitye kāntāsanānte kamalāyatākṣi / kāmaprade kāmini kāmaśaṃbhoḥ kāmye kalānāmadhipe namaste
Translation
O Kāme, O Śive, the foremost, the all-eternal; lotus-long-eyed, seated upon the lovely throne. Bestower of desires, O Kāminī, desired of Kāma-Śambhu; O sovereign of the kalās, to You I bow.
Word by Word
कामेO Kāme (goddess of desire)
कामे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; vocative feminine singular
शिवेO Śivā
शिवे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
मुख्य-समस्त-नित्येO chiefly all-eternal one
मुख्य-समस्त-नित्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमुख्य (प्रातिपदिक) + समस्त (प्रातिपदिक) + नित्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; compound adjective in vocative feminine singular
कान्त-आसन-अन्तेO (she) at the end/edge of the beloved’s seat
कान्त-आसन-अन्ते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकान्त (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; locative-sense tatpuruṣa used as epithet, vocative feminine singular
कमल-आयत-अक्षिO lotus-long-eyed one
कमल-आयत-अक्षि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकमल (प्रातिपदिक) + आयत (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
काम-प्रदेO giver of desires
काम-प्रदे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; ‘giver of desires’, vocative feminine singular
कामिनिO beloved/desired woman
कामिनि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
काम-शंभोःof Kāma-Śambhu
काम-शंभोः:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + शंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6/सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular
काम्येO desirable one
काम्ये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकाम्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative feminine singular
कलानाम्of the arts/kalās
कलानाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; genitive plural
अधिपेO lord
अधिपे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; vocative masculine singular (used as epithet)
नमःsalutation
नमः:
Prayojana/भाव (भावार्थ)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; indeclinable interjection used in salutation
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4/सम्प्रदान), एकवचन; dative singular ‘to you’