Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 14
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
क्रूरान्तकध्वंसिनि कोमलाङ्गे कोपेषु कालीं तनुमादधाने / क्रोडानने पालितसैन्यचक्रे क्रोडीकृताशेषभये नमस्ते
Transliteration
krūrāntakadhvaṃsini komalāṅge kopeṣu kālīṃ tanumādadhāne / kroḍānane pālitasainyacakre kroḍīkṛtāśeṣabhaye namaste
Translation
Homage to You, destroyer of the cruel slayer; though tender-limbed, in wrath You assume the form of Kālī. Homage to You, boar-faced Varāhī, protector of the wheel of armies; homage to You, who crushes every fear.
Word by Word
क्रूर-अन्तक-ध्वंसिनिO destroyer of cruel Death
क्रूर-अन्तक-ध्वंसिनि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootक्रूर + अन्तक + ध्वंसिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (क्रूरः अन्तकः तस्य ध्वंसिनी = destroyer of the cruel Death)
कोमल-अङ्गेO tender-limbed one
कोमल-अङ्गे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकोमल + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (कोमलानि अङ्गानि यस्याः)
कोपेषुin (states of) anger
कोपेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
कालीम्Kālī (form)
कालीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तनुम्body/form
तनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आदधानेassumes/puts on
आदधाने:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + धा (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; वर्तमानकालिक-कर्तरि प्रयोगः
क्रोड-आननेO boar-faced one
क्रोड-आनने:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootक्रोड + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (क्रोडस्य आननम् इव आननं यस्याः = boar-faced)
पालित-सैन्य-चक्रेO protector of the army-circle
पालित-सैन्य-चक्रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपालित + सैन्य + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पालितं सैन्यचक्रं यस्याः = whose troop-circle is protected/maintained)
क्रोडी-कृत-अशेष-भयेO one who has encompassed all fear
क्रोडी-कृत-अशेष-भये:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootक्रोडी + कृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय) + अशेष + भय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (कृत = made); तत्पुरुष-समासः (अशेषं भयं क्रोडीकृतं यस्याः = who has gathered/contained all fear)
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayojana (सम्बोधन/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नमस्कारार्थक-निपातः
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन