Shloka 83
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
कालदण्डं महादण्डं पाशं पाशधरार्पितम् / ब्रह्मदत्तां कुण्डिकां च घण्टामैरावतार्पिताम्
Transliteration
kāladaṇḍaṃ mahādaṇḍaṃ pāśaṃ pāśadharārpitam / brahmadattāṃ kuṇḍikāṃ ca ghaṇṭāmairāvatārpitām
Translation
Yama bestowed the staff of Time and the great staff; Varuṇa, bearer of the noose, granted the pāśa; Brahmā gave the kuṇḍikā, the sacred water-vessel; and Airāvata offered the bell.
Word by Word
काल-दण्डम्staff of Time (kāla-daṇḍa)
काल-दण्डम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + दण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कालस्य दण्डः)
महादण्डम्great staff
महादण्डम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महान् दण्डः)
पाशम्noose
पाशम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पाशधर-अर्पितम्offered by the noose-bearer
पाशधर-अर्पितम्:
कर्मविशेषण (Adjectival to object)
TypeAdjective
Rootपाशधर (प्रातिपदिक) + अर्पित (अर्प् धातु + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (पाशधरेण अर्पितम्)
ब्रह्म-दत्ताम्given by Brahmā
ब्रह्म-दत्ताम्:
कर्मविशेषण (Adjectival to object)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + दत्त (दा धातु + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (ब्रह्मणा दत्ताम्)
कुण्डिकाम्water-pot (kamaṇḍalu)
कुण्डिकाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकुण्डिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
घण्टाम्bell
घण्टाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootघण्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ऐरावत-अर्पिताम्offered by Airāvata
ऐरावत-अर्पिताम्:
कर्मविशेषण (Adjectival to object)
TypeAdjective
Rootऐरावत (प्रातिपदिक) + अर्पित (अर्प् धातु + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (ऐरावतेन अर्पिताम्)