Shloka 65
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
शक्तिनाशाभिधं भण्डो मुमोचास्त्रं महारणे / विश्वावसोरथास्त्रेण तस्य दर्पमपाकरोत्
Transliteration
śaktināśābhidhaṃ bhaṇḍo mumocāstraṃ mahāraṇe / viśvāvasorathāstreṇa tasya darpamapākarot
Translation
In the great battle, Bhaṇḍa released the weapon called Śaktināśa. Yet by Viśvāvasu’s Rathāstra his pride was stripped away.
Word by Word
शक्ति-नाश-अभिधम्named 'Śakti-destruction'
शक्ति-नाश-अभिधम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक) + अभिध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (शक्तिनाश इति अभिधा यस्य)
भण्डःBhaṇḍa
भण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मुमोचreleased
मुमोच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अस्त्रम्a weapon
अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महा-रणेin the great battle
महा-रणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय (महत् रणम्)
विश्वावसोःof Viśvāvasu
विश्वावसोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
अथ-अस्त्रेणwith the (then) weapon
अथ-अस्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअथ (अव्यय/उपसर्ग-स्वरूप) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (अथ-शब्देन निर्दिष्टेन अस्त्रेण = 'then/thereupon' weapon; पाठभेद-संभावना: अथास्त्रेण/अथ अस्त्रेण)
तस्यhis
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
दर्पम्pride
दर्पम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अपाकरोत्removed
अपाकरोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअप-आ-कृ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन