Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna

तस्मिन्प्रचलिते जुष्टे श्यामया दण्डनाथया / गेयचक्रं तु बालाग्रे किरिचक्रं तु बृष्ठतः

tasminpracalite juṣṭe śyāmayā daṇḍanāthayā / geyacakraṃ tu bālāgre kiricakraṃ tu bṛṣṭhataḥ

When that revered host set forth under Śyāmā, the Daṇḍanāthā, the Wheel of Song (geyacakra) stood at the vanguard, and the Wheel of the Crown (kiricakra) at the rear.

तस्मिन्in that (situation/place)
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
प्रचलितेwhen set in motion / having moved
प्रचलिते:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeAdjective
Rootप्र-चल् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; विशेषण
जुष्टेfavoured/accepted
जुष्टे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeAdjective
Rootजुष् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन; विशेषण
श्यामयाby Śyāmā
श्यामया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootश्यामा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
दण्डनाथयाby (her) as the commander with a staff / Daṇḍanāthā
दण्डनाथया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootदण्डनाथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया, एकवचन
गेयचक्रम्the singing/chanting wheel (disc)
गेयचक्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगेय (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-समास (interpretive); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बोधक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
बालाग्रेat the front of the troops/force
बालाग्रे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचन
किरिचक्रम्the crown-wheel (disc shaped like a crown)
किरिचक्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकिरीट (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तुand/but
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बोधक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
बृष्ठतःfrom behind/at the rear
बृष्ठतः:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootबृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक-अव्यय (adverb of place)