Shloka 30
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
दिङ्नागाश्चाभवंस्त्रस्ता मूर्च्छिताश्च दिवौकसः / शक्तीनां कटकं चासीदकाण्डत्रासविह्वलम्
Transliteration
diṅnāgāścābhavaṃstrastā mūrcchitāśca divaukasaḥ / śaktīnāṃ kaṭakaṃ cāsīdakāṇḍatrāsavihvalam
Translation
The Dig-nāgas, elephants of the quarters, were struck with fear, and the devas of heaven swooned. The battalion of the Śaktis too was shaken, bewildered by sudden terror.
Word by Word
दिङ्नागाःelephants of the quarters (directional elephants)
दिङ्नागाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदिक् + नाग (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; दिग्भ्यः/दिक्षु स्थिताः नागाः इति तत्पुरुष
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अभवन्became
अभवन्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन
त्रस्ताःfrightened
त्रस्ताः:
Karta (कर्ता; विशेषण of दिङ्नागाः)
TypeAdjective
Rootत्रस्त (कृदन्त; √त्रस्-धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
मूर्च्छिताःfainted, stupefied
मूर्च्छिताः:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्च्छित (कृदन्त; √मूर्छ्-धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
दिवौकसःthe gods, heaven-dwellers
दिवौकसः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; दिवि ओकः यस्य/ये इति (heaven-dwellers)
शक्तीनाम्of the spears/energies
शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन
कटकम्circle, array, ring (formation)
कटकम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकटक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
अकाण्डत्रासविह्वलम्confused by sudden terror
अकाण्डत्रासविह्वलम्:
Karta (कर्ता; विशेषण of कटकम्)
TypeAdjective
Rootअकाण्ड + त्रास + विह्वल (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अकाण्डे (suddenly) जातः त्रासः येन, तेन विह्वलम् इति बहुपद-तत्पुरुष (descriptive)