Shloka 24
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
केचिद्भूमेरपर्याप्ताः प्रचेलुर्व्योमवर्त्मना / केषाञ्चित्स्कन्धमारूढाः केचिच्चेलुर्महारथाः
Transliteration
kecidbhūmeraparyāptāḥ pracelurvyomavartmanā / keṣāñcitskandhamārūḍhāḥ keciccelurmahārathāḥ
Translation
Some, finding no room upon the earth, surged along the pathways of the sky; some climbed upon others’ shoulders; and some, mighty chariot-warriors, pressed forward as mahārathas.
Word by Word
केचित्some (people)
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक-चिद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
भूमेःof the earth
भूमेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; Genitive
अपर्याप्ताःnot finding enough (space) / not sufficient
अपर्याप्ताः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-पर्याप्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (qualifying)
प्रचेलुःmoved about / roamed
प्रचेलुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-चल् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
व्योम-वर्त्मनाby the path of the sky
व्योम-वर्त्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootव्योम (प्रातिपदिक) + वर्त्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental)
केषाञ्चित्of some (others)
केषाञ्चित्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootक-चिद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
स्कन्धम्shoulder
स्कन्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object of motion/attachment
आरूढाःhaving mounted
आरूढाः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु) → आरूढ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; ‘mounted’
केचित्some
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक-चिद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम
चेलुःmoved
चेलुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचल् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
महा-रथाःgreat chariot-warriors
महा-रथाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; ‘great chariot(-warriors)’