Shloka 136
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
ललितां तां नमस्कृत्य बद्धाञ्जलिपुटाः स्थिताः / प्रतिकल्पं धर्मरक्षां कर्तुं मत्स्या दिजन्मभिः / ललितांबानियुक्तास्ते वैकुण्ठाय प्रतस्थिरे
Transliteration
lalitāṃ tāṃ namaskṛtya baddhāñjalipuṭāḥ sthitāḥ / pratikalpaṃ dharmarakṣāṃ kartuṃ matsyā dijanmabhiḥ / lalitāṃbāniyuktāste vaikuṇṭhāya pratasthire
Translation
Having bowed to Lalitā, they stood with hands joined in añjali. To protect Dharma in every kalpa, Matsya, together with the dvijas (twice-born), commissioned by Lalitāmbā, set forth for Vaikuṇṭha.
Word by Word
ललिताम्Lalitā (goddess)
ललिताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनमस्-√कृ (धातु; नामधातु/कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘नमस्कृत्य’ = having saluted
बद्धाञ्जलिपुटाःwith hands joined in reverence
बद्धाञ्जलिपुटाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबद्ध + अञ्जलि + पुट (प्रातिपदिक; बद्ध = कृदन्त-√बन्ध्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (बद्धः अञ्जलिपुटः येषाम्)
स्थिताःstood, remained
स्थिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्थित (प्रातिपदिक; कृदन्त-√स्था)
Formभूतकृदन्त (past participle) प्रयुक्तः क्रियार्थे; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रतिकल्पम्in every kalpa
प्रतिकल्पम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति + कल्प (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: ‘each kalpa’)
धर्मरक्षाम्protection of dharma
धर्मरक्षाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म + रक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (धर्मस्य रक्षा)
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Root√कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive) अव्यय; प्रयोजनार्थ
मत्स्याःthe Matsyas (fish-incarnation ones)
मत्स्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दिजन्मभिःwith the twice-born (brahmins)
दिजन्मभिः:
Sahakari (सहकारी/सहकारक)
TypeNoun
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (द्विजन्मा = द्विजः)
ललिताम्बाMother Lalitā
ललिताम्बा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootललिता + अम्बा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः (ललिता एव अम्बा)
नियुक्ताःappointed, commissioned
नियुक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनियुक्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-नि-√युज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त-विशेषण
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
वैकुण्ठायto Vaikuṇṭha
वैकुण्ठाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; गत्यर्थे सम्प्रदान
प्रतस्थिरेset out, departed
प्रतस्थिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद