Shloka 97
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
कदंबगोलकाकारा दृष्टसर्वाङ्गदृष्टयः / युवराजस्य सैन्यानि शक्त्यः समानाशयन्
Transliteration
kadaṃbagolakākārā dṛṣṭasarvāṅgadṛṣṭayaḥ / yuvarājasya sainyāni śaktyaḥ samānāśayan
Translation
The Śaktis, round as kadamba globes and with eyes that seemed to scan every limb, devoured and destroyed the armies of the Yuvarāja, consuming them all alike.
Word by Word
कदंबगोलकa kadamba-ball (cluster)
कदंबगोलक:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकदंब (प्रातिपदिक) + गोलक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (कदंबस्य गोलक इव), पुं/नपुं (as member)
आकाराःforms, shapes
आकाराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootआकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे ‘कदंबगोलकाकारा’ = ‘कदंबगोलकाकाराः’ (having the form of kadamba-balls)
दृष्टseen, looked at
दृष्ट:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त, क्त)
Formक्त-कृदन्त; समासाङ्गत्वात्
सर्वाङ्गall limbs, entire body
सर्वाङ्ग:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (सर्वम् अङ्गम्), नपुंसकलिङ्ग (as member)
दृष्टयःglances
दृष्टयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; ‘दृष्टसर्वाङ्गदृष्टयः’ बहुव्रीह्यर्थे
युवराजस्यof the crown prince
युवराजस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुवराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
सैन्यानिarmies, troops
सैन्यानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
शक्त्यःspears
शक्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन
सम्-आनाशयन्destroyed, annihilated
सम्-आनाशयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु) + आ (उपसर्ग) + सम् (उपसर्ग) → समानाशयत्
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद