Shloka 88
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
तस्यां रणे प्रवृत्तायां सर्वपर्वस्थदेवताः / बद्धाञ्जलिपुटा नेमुः प्रधृतासिपरंपराः
Transliteration
tasyāṃ raṇe pravṛttāyāṃ sarvaparvasthadevatāḥ / baddhāñjalipuṭā nemuḥ pradhṛtāsiparaṃparāḥ
Translation
As she advanced into battle, all the deities stationed upon every mountain-peak bowed with hands joined in añjali, holding aloft their swords in unbroken ranks.
Word by Word
तस्याम्when/while she (was)
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
प्रवृत्तायाम्having engaged/advanced
प्रवृत्तायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeAdjective
Rootप्र-वृत् (धातु) → प्रवृत्त (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; सति-सप्तमी (locative absolute)
सर्व-पर्व-स्थ-देवताःthe deities stationed on all the mountains
सर्व-पर्व-स्थ-देवताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + पर्व (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (सर्वेषु पर्वसु स्थाः देवताः)
बद्ध-अञ्जलि-पुटाःwith folded hands
बद्ध-अञ्जलि-पुटाः:
Karta (कर्ता/subject—qualifier)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त, क्त) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (अञ्जलिपुटः बद्धः येषाम्—hands folded as a hollowed salutation)
नेमुःbowed
नेमुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
प्रधृत-असि-परंपराःbearing lines of swords
प्रधृत-असि-परंपराः:
Karta (कर्ता/subject—qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-धृ (धातु) → प्रधृत (कृदन्त, क्त) + असि (प्रातिपदिक) + परंपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (असिपरंपरा प्रधृता यैः—bearing rows of swords)