Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 14
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
दैवान्नः स्वामिनीगात्रे दुष्टानाममरद्रुहाम् / शरादिकपरामर्शो न जातस्तेन जीवति
Transliteration
daivānnaḥ svāminīgātre duṣṭānāmamaradruhām / śarādikaparāmarśo na jātastena jīvati
Translation
By divine ordinance, no touch of arrows or other weapons befell the body of the Great Queen at the hands of the wicked who are hostile to the Devas; therefore she yet lives.
Word by Word
दैवात्by fate
दैवात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; Ablative singular used adverbially = 'by fate/from destiny'
नःof us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural pronoun
स्वामिनी-गात्रेin the mistress’s body
स्वामिनी-गात्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वामिनी (प्रातिपदिक) + गात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: स्वामिन्याः गात्रे); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
दुष्टानाम्of the wicked
दुष्टानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural qualifying 'amaradruhām'
अमर-द्रुहाम्of the gods’ enemies
अमर-द्रुहाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक) + द्रुह् (धातु) → द्रुह (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुष: अमरान् द्रुह्यन्ति/अमराणां द्रुहः); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural
शर-आदिक-परामर्शःthe contact/impact of arrows etc.
शर-आदिक-परामर्शः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + क (प्रत्यय) + परामर्श (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शरादिकानां परामर्शः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
नnot
न:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
जातःhas arisen/occurred
जातः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; past participle used predicatively = 'has arisen/occurred'
तेनtherefore/by that
तेन:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular = 'by that/therefore'
जीवतिlives/survives
जीवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada