Shloka 82
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
प्रशमय्य महादर्पं पार्ष्णिग्राहप्रवर्तिनाम् / सहसैवागमिष्यामः सेवितुं श्रीपदांबुजम् / आज्ञां देहि महाराज्ञि मर्दनार्थं दुरात्मनाम्
Transliteration
praśamayya mahādarpaṃ pārṣṇigrāhapravartinām / sahasaivāgamiṣyāmaḥ sevituṃ śrīpadāṃbujam / ājñāṃ dehi mahārājñi mardanārthaṃ durātmanām
Translation
Having quelled the great arrogance of those who set the pārṣṇigrāha battle in motion, we shall come at once to serve the glorious lotus of your feet. O Mahārājñī, grant the command to crush the wicked-hearted.
Word by Word
प्रशमय्यhaving pacified
प्रशमय्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + शम् (धातु) + णिच् (causative) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (prior action)
महादर्पम्great pride
महादर्पम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
पार्ष्णिग्राह-प्रवर्तिनाम्of those engaged in heel-grasping (style of fighting)
पार्ष्णिग्राह-प्रवर्तिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपार्ष्णिग्राह (प्रातिपदिक) + प्रवर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
सहसाquickly, at once
सहसा:
Kriya-visheshana (क्रिया-विशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), शीघ्रार्थक (adverb of suddenness/haste)
एवindeed, just
एव:
Nipata (निपात/Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (particle), अवधारण (emphasis)
आगमिष्यामःwe shall come
आगमिष्यामः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
सेवितुम्to serve
सेवितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable infinitive)
श्री-पद-अम्बुजम्the lotus of (your) auspicious feet
श्री-पद-अम्बुजम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + अम्बुज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आज्ञाम्command, permission
आज्ञाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
महाराज्ञिO great queen
महाराज्ञि:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootमहाराज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन (Singular)
मर्दन-अर्थम्for crushing
मर्दन-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootमर्दन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (purpose adverb), हेत्वर्थक (for the sake of)
दुरात्मनाम्of the evil-souled (ones)
दुरात्मनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक) [दुर् + आत्मन्]
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)