Shloka 73
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
आक्रान्तपर्वणाधस्ताद्विषङ्गेण दुरात्मना / मुक्त एकः शरोदेव्यास्तालवृन्तमचूर्णयत्
Transliteration
ākrāntaparvaṇādhastādviṣaṅgeṇa durātmanā / mukta ekaḥ śarodevyāstālavṛntamacūrṇayat
Translation
Beneath the joint trodden down by Viṣaṅga, that wicked-souled one, a single arrow, once released, crushed to powder the palm-leaf stalk of the goddess Śarodevī.
Word by Word
आक्रान्त-पर्वणाwith (his) trampled/pressed joint
आक्रान्त-पर्वणा:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootआक्रान्त (कृदन्त, आ√क्रम्) + पर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/करण-भावः (instrumental)
अधस्तात्below
अधस्तात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधस्तात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of place)
विषङ्गेणby/with the (name) Viṣaṅga
विषङ्गेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/करण (instrument)
दुरात्मनाby the evil-souled one
दुरात्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/सहभाव (by the wicked one)
मुक्तःreleased/let go
मुक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
एकःone (single)
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; संख्याविशेषण
शरःarrow
शरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृसम्बन्धि (apposition to subject)
देव्याःof the देवी (goddess)
देव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
ताल-वृन्तम्the palm-stalk/handle
ताल-वृन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootताल (प्रातिपदिक) + वृन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)
अचूर्णयत्crushed/powdered
अचूर्णयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचूर्णय् (धातु, नामधातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; सकर्मक