Shloka 46
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
विषङ्गमनुसंचेलुः कृताग्रजनमस्कृतिम् / कूटेन युद्धकृत्येन विजिगीषुर्महेश्वरीम्
Transliteration
viṣaṅgamanusaṃceluḥ kṛtāgrajanamaskṛtim / kūṭena yuddhakṛtyena vijigīṣurmaheśvarīm
Translation
They moved in the wake of Viṣaṅga, who had first bowed to the elders. With deceitful stratagems of war, they sought to conquer Mahēśvarī.
Word by Word
विषङ्गम्Viṣaṅga
विषङ्गम्:
कर्म (Karma/Object—goal of motion)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
अनु-संचेलुःfollowed/moved after
अनु-संचेलुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअनु-सम्-चल् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
कृत-अग्र-जन-मस्कृतिम्to whom people had first paid homage
कृत-अग्र-जन-मस्कृतिम्:
विशेषण (adjectival to maheśvarīm)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त) + अग्र (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक) + नमस्कृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: अग्रे जनस्य नमस्कृतिः कृताऽस्याः (she to whom obeisance was first made by people / whose prior salutation was done)
कूटेनby deceit/treachery
कूटेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
युद्ध-कृत्येनby a war-stratagem
युद्ध-कृत्येन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: युद्धस्य कृत्यम् (act/stratagem of war)
विजिगीषुःdesiring to conquer
विजिगीषुः:
कर्ता (Karta/Subject—‘they, desiring to conquer’)
TypeAdjective
Rootवि-जी (धातु)
Formसन्-इच्छार्थक (desiderative sense) / उ-प्रत्ययान्त (विजिगीषु), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
महेश्वरीम्Maheshvarī (the Great Goddess)
महेश्वरीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)