Shloka 29
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तक्षकर्केटकसमा वासुकिप्रमुखत्विषः / नानाविधवपुर्वर्णा नानादृष्टिभयङ्कराः
Transliteration
takṣakarkeṭakasamā vāsukipramukhatviṣaḥ / nānāvidhavapurvarṇā nānādṛṣṭibhayaṅkarāḥ
Translation
Those serpents shone like Takṣaka and Karkeṭaka, with Vāsuki foremost; of many forms and hues, and with many kinds of gaze, all fearsome.
Word by Word
तक्षक-कर्केटक-समाःequal to Takṣaka and Karkeṭaka
तक्षक-कर्केटक-समाः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootतक्षक (प्रातिपदिक) + कर्केटक (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्वन्द्वपूर्वपदसमासः (तक्षक-कर्केटक) + विशेषण ‘सम’ — ‘तक्षककर्केटकयोः समाः’ (equal to Takṣaka and Karkeṭaka)
वासुकि-प्रमुख-त्विषःhaving the radiance of Vāsuki and the chief serpents
वासुकि-प्रमुख-त्विषः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootवासुकि (प्रातिपदिक) + प्रमुख (प्रातिपदिक) + त्विष्/त्विषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (त्विष्), प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः — ‘वासुकिप्रमुखाणां त्विषः’ (having the splendor of Vāsuki and others)
नाना-विध-वपुः-वर्णाःof many kinds of forms and colors
नाना-विध-वपुः-वर्णाः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः — ‘नानाविधं वपुः येषां ते’ (of various kinds of bodies/colors)
नाना-दृष्टि-भयङ्कराःterrifying with many kinds of looks
नाना-दृष्टि-भयङ्कराः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + दृष्टि (प्रातिपदिक) + भयङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः — ‘नानादृष्ट्या भयङ्कराः’ (terrifying with various looks)