Shloka 92
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
प्रोत्साहने च संज्ञाभिः करपादाग्रयोनिभिः / चतुराभिस्तुरङ्गस्य हृदयज्ञाभिराहवे
Transliteration
protsāhane ca saṃjñābhiḥ karapādāgrayonibhiḥ / caturābhisturaṅgasya hṛdayajñābhirāhave
Translation
In battle, they urged the steeds on with four signals born of hand and foot—signs understood by those who know a horse’s heart.
Word by Word
प्रोत्साहनेin urging on/encouragement
प्रोत्साहने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रोत्साहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th); एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
संज्ञाभिःby signals
संज्ञाभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन
कर-पाद-अग्र-योनिभिःoriginating from hand- and foot-tips
कर-पाद-अग्र-योनिभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootकर (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक) + योनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन; तत्पुरुष-श्रृङ्खला (करपादाग्राणि योनयः यस्याः/यासां ताः = originating from hand/foot tips)
चतुराभिःby four
चतुराभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन
तुरङ्गस्यof the horse
तुरङ्गस्य:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootतुरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन
हृदय-ज्ञाभिःby those who know (its) heart
हृदय-ज्ञाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootहृदय (प्रातिपदिक) + ज्ञ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन; तत्पुरुषः (हृदयं जानन्ति = knowing the heart/inner mind)
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआहव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th); एकवचन