Shloka 89
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
अथ बालार्कवर्णाभिः शक्तिभिः समधिष्ठिताः / तरङ्गा इव सैन्याब्धेस्तुरङ्गा वातरंहसः
Transliteration
atha bālārkavarṇābhiḥ śaktibhiḥ samadhiṣṭhitāḥ / taraṅgā iva sainyābdhesturaṅgā vātaraṃhasaḥ
Translation
Then the wind-swift horses, upheld by powers radiant as the young sun, surged like waves upon the sea of the army.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
बाल-अर्क-वर्णाभिःwith (those) of rising-sun color
बाल-अर्क-वर्णाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन; समासः (तत्पुरुष): बालार्कस्य वर्णः (color of the rising sun)
शक्तिभिःby powers/energies
शक्तिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन
समधिष्ठिताःendowed/possessed
समधिष्ठिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-अधि√स्था (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle); पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st); बहुवचन; कर्मणि-भावः (having been presided over/possessed)
तरङ्गाःwaves
तरङ्गाः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootतरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st); बहुवचन
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
सैन्य-अब्धेःof the ocean-like army
सैन्य-अब्धेः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक) + अब्धि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन; तत्पुरुषः (सैन्यस्य अब्धिः = ocean of army)
तुरङ्गाःhorses
तुरङ्गाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतुरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st); बहुवचन
वात-रंहसःswift as the wind
वात-रंहसः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवात (प्रातिपदिक) + रंहस् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st); बहुवचन; तत्पुरुषः (वातस्य रंहः = speed of wind)