Shloka 36
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
तमापतन्तमालोक्य दशाक्षौहिणिकावृतम् / संपत्सरस्वती क्रोधादभिदुद्राव संगरे
Transliteration
tamāpatantamālokya daśākṣauhiṇikāvṛtam / saṃpatsarasvatī krodhādabhidudrāva saṃgare
Translation
Seeing him rushing in, encompassed by ten akṣauhiṇīs of troops, Saṃpatsarasvatī, in wrath, charged into the battle.
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case, Accusative), एकवचन; सर्वनाम
आपतन्तम्charging/falling upon (him)
आपतन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआ + √पत् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘falling/charging towards’
आलोक्यhaving seen
आलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + √लोक् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having seen’
दशाक्षौहिणिकावृतम्surrounded by ten akṣauhiṇīs
दशाक्षौहिणिकावृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदश + अक्षौहिणी + आवृत (कृदन्त, √वृ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘दश-अक्षौहिणी’ (द्विगु: ten armies) + ‘आवृत’ (क्त: surrounded)
सम्पत्सरस्वतीSampatsarasvatī (a goddess/Śakti)
सम्पत्सरस्वती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्पत् + सरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेष-नाम; ‘सम्पत्’ इति उपपद-विशेषणेन सरस्वती
क्रोधात्out of anger
क्रोधात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case, Ablative), एकवचन
अभिदुद्रावrushed/ran towards
अभिदुद्राव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + √द्रु (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
संगरेin battle
संगरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case, Locative), एकवचन