Shloka 72
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
तस्यैव पर्वणो देशे वर्त्तते वाहनोत्तमम् / किरिचक्ररथेन्द्रस्य स्थितस्तत्रैव पर्वणि
Transliteration
tasyaiva parvaṇo deśe varttate vāhanottamam / kiricakrarathendrasya sthitastatraiva parvaṇi
Translation
In that very region of the mountain abides the most excellent of mounts; it belongs to the lord of the Kiri-cakra chariot and stands there upon that same peak.
Word by Word
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
एवindeed/just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
पर्वणःof the joint/segment
पर्वणः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (stem पर्वन् → gen. पर्वणः)
देशेin the region/place
देशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
वर्ततेexists/is found
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
वाहनोत्तमम्the best vehicle
वाहनोत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाहन + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; कर्मधारय—‘उत्तमं वाहनम्’
किरिचक्ररथेन्द्रस्यof the lord of crown-and-discus-and-chariot
किरिचक्ररथेन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिरीट + चक्र + रथ + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष—‘किरीट-चक्र-रथ-इन्द्र’ (lord with crown, discus, chariot)
स्थितःstanding/placed
स्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त—क्त (past participle) ‘standing/placed’
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
एवindeed
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
पर्वणिin the joint/segment
पर्वणि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन