Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 58
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
कपालं च गदां बिभ्रदूर्ध्वकेशो महावपुः / पातालतलजंबालबहुला कारकालिमा
Transliteration
kapālaṃ ca gadāṃ bibhradūrdhvakeśo mahāvapuḥ / pātālatalajaṃbālabahulā kārakālimā
Translation
Bearing a skull and a mace, with hair standing upright and a vast form, she is thickly smeared with the mire of Pātāla’s floor, wrapped in dreadful blackness.
Word by Word
कपालम्a skull
कपालम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
गदाम्a mace
गदाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बिभ्रत्bearing/holding
बिभ्रत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootभृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ऊर्ध्व-केशःwith hair standing upright
ऊर्ध्व-केशः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + केश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (whose hair is raised)
महा-वपुःof huge body
महा-वपुः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (वपुस्), प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः
पाताल-तल-जम्बाल-बहुलाabounding in mire of the netherworld-floor
पाताल-तल-जम्बाल-बहुला:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपाताल (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक) + जम्बाल (प्रातिपदिक) + बहुल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (pātāla-tala + jambāla + bahulā)
कार-कालिमाa dreadful blackness/dark hue
कार-कालिमा:
कर्ता/वर्णन (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootकार (प्रातिपदिक) + कालिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः