Shloka 41
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
कालदण्डवदुच्चण्डबालकाण्डभयङ्करः / नीलाञ्जनाचलप्रख्यो विकटोन्नतरुष्टभूः
Transliteration
kāladaṇḍavaduccaṇḍabālakāṇḍabhayaṅkaraḥ / nīlāñjanācalaprakhyo vikaṭonnataruṣṭabhūḥ
Translation
Fierce like Kāla’s rod of punishment, terrifying as a savage young branch; dark-blue like Mount Nīlāñjana, it stood upon ground that rose up rugged and immense.
Word by Word
कालदण्डवत्like Yama’s staff
कालदण्डवत्:
Visheshana (विशेषण-भाव)
TypeIndeclinable
Rootकालदण्डवत् (अव्यय; कालदण्ड + वत्)
Formअव्यय; उपमानवाचक-तुल्ययोगे (like the staff of Yama/Time)
उच्चण्डबालकाण्डभयङ्करःterrifying with fierce, child-like (sudden) outbursts
उच्चण्डबालकाण्डभयङ्करः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउच्चण्ड-बाल-काण्ड-भयङ्कर (प्रातिपदिक; उच्चण्ड + बाल + काण्ड + भयङ्कर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः; विशेषण—‘सः’
नीलाञ्जनाचलप्रख्यःresembling a mountain of blue collyrium
नीलाञ्जनाचलप्रख्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनील-अञ्जन-अचल-प्रख्य (प्रातिपदिक; नील + अञ्जन + अचल + प्रख्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्रख्य’ = ‘similar to’; विशेषण
विकटोन्नतरुष्टभूःone with a huge, towering, fierce stance
विकटोन्नतरुष्टभूः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविकट-उन्नत-रुष्ट-भू (प्रातिपदिक; विकट + उन्नत + रुष्ट + भू)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘whose ground/stance is huge, raised, and angry (fierce)’