Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 34
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
किरिचक्ररथेन्द्रस्य षष्टं पर्व समाश्रिताः / वार्त्ताल्याद्या अष्ट देव्यो दिक्ष्वष्टासूपविश्रुताः
Transliteration
kiricakrarathendrasya ṣaṣṭaṃ parva samāśritāḥ / vārttālyādyā aṣṭa devyo dikṣvaṣṭāsūpaviśrutāḥ
Translation
Established in the sixth division of Kiricakrarathendra, the eight Goddesses—beginning with Vārttālī—were renowned and stationed in the eight directions.
Word by Word
किरी-चक्र-रथ-इन्द्रस्यof the lord of the Kirī-cakra-ratha (proper epithet)
किरी-चक्र-रथ-इन्द्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkirī (प्रातिपदिक) + cakra (प्रातिपदिक) + ratha (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (किरीचक्ररथानाम् इन्द्रः)
षष्ठम्sixth
षष्ठम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
पर्वsection/chapter
पर्व:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootparvan (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
समाश्रिताःhaving resorted to/attached to
समाश्रिताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootसम् + आश्रि (धातु)
Formभूतकृदन्त (past active participle/क्त), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; (स्त्रीलिङ्गे ‘समाश्रिताः’ = देव्यो इत्यर्थे प्रथमा बहुवचन)
वार्त्ताली-आद्याःbeginning with Vārttālī
वार्त्ताली-आद्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvārttālī (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः (वार्त्ताली आदिः यासां ताः)
अष्टeight
अष्ट:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (देव्यः इति विशेष्ये) प्रथमा बहुवचनार्थे
देव्यःgoddesses
देव्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
दिक्षुin the directions
दिक्षु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
अष्टासुin the eight (directions)
अष्टासु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootaṣṭa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; संख्याविशेषण (agreeing with diś)
उपविश्रुताःwell-renowned
उपविश्रुताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootउप + श्रु (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), प्रथमा, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग; (उपविश्रुत = ‘well-known/renowned’)