Previous Verse
Next Verse

Shloka 144

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga

Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes

चतुर्दशैव कोट्यस्तु नियुतानि च पञ्च षट् / स चौर्द्ध्व संप्रचारो ऽस्य गत्यन्तश्चपरः स्मृतः

caturdaśaiva koṭyastu niyutāni ca pañca ṣaṭ / sa caurddhva saṃpracāro 'sya gatyantaścaparaḥ smṛtaḥ

Fourteen koṭis, and five or six niyutas besides—this is said to be its upward course and the supreme limit of its journey, as remembered in Smṛti.

चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण (numeral adjective), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन (plural) — agreeing with ‘कोट्यः’ by sense
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
कोट्यःcrores (tens of millions)
कोट्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
तुbut/and indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक निपात (concessive/contrast particle)
नियुतानिniyutas (a large number)
नियुतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पञ्चfive
पञ्च:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण (numeral), अव्ययवत्/सर्वलिङ्ग (indeclinable numeral), here qualifying an implied count
षट्six
षट्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषट् (प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण (numeral), अव्ययवत्/सर्वलिङ्ग (indeclinable numeral), here qualifying an implied count
सःthat/it
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ऊर्ध्वupward
ऊर्ध्व:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावार्थे/विशेषणरूपे (adjectival), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन — qualifying ‘संप्रचारः’
संप्रचारःmovement/extent of travel
संप्रचारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंप्रचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case, genitive), एकवचन
गति-अन्तःthe limit/end of movement
गति-अन्तः:
Karta/Predicate nominal (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘गतेः अन्तः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपरःother/further
अपरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन — predicate adjective to ‘गत्यन्तः’
स्मृतःis said/remembered as
स्मृतः:
Predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is said/considered’