Shloka 131
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
शतं सहस्रं संख्यातमेतद्द्विगुणितं पुनः / ग्रहान्तरमथैकैकमूर्द्ध्वं नक्षत्रमण्डरात्
Transliteration
śataṃ sahasraṃ saṃkhyātametaddviguṇitaṃ punaḥ / grahāntaramathaikaikamūrddhvaṃ nakṣatramaṇḍarāt
Translation
This distance is reckoned as a hundred thousand; and when it is doubled again, above the circle of the constellations lie the intervals to the other planets, one by one.
Word by Word
शतम्a hundred
शतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
संख्यातम्counted/numbered
संख्यातम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'counted/numbered'
एतत्this
एतत्:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun
द्विगुणितम्doubled
द्विगुणितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि+गुणित (प्रातिपदिक; गुणित from √गुण्/गण्?; here 'multiplied')
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कृदन्त-निष्पन्न विशेषण; 'doubled'
पुनःagain/further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
ग्रहान्तरम्another planet (lit. another graha)
ग्रहान्तरम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रह+अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थक निपात
एकैकम्each (one by one)
एकैकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक+एक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; distributive 'each one'
ऊर्ध्वम्upwards/above
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण
नक्षत्रमण्डलात्from the star-sphere
नक्षत्रमण्डलात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootनक्षत्र+मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; Ablative singular