Shloka 83
ललितापरमेश्वरी-सेनाजय-यात्रा
Lalitā Parameśvarī’s Army-March for Victory
Devanagari script
लोकद्विषं प्रति क्रुद्धा भण्डं चण्डपराक्रमम् / शक्रादयश्च विष्म्वन्ता दश दिक्चक्रनायकाः
Transliteration
lokadviṣaṃ prati kruddhā bhaṇḍaṃ caṇḍaparākramam / śakrādayaśca viṣmvantā daśa dikcakranāyakāḥ
Translation
Wrathful toward the world-hating foe, they confronted Bhaṇḍa of fierce prowess; and Śakra and the lords who rule the wheel of the ten directions stood in astonishment.
Word by Word
लोकद्विषम्the hater of the worlds
लोकद्विषम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलोक-द्विष् (प्रातिपदिक; लोक + द्विष्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रतिtowards/against
प्रति:
Sambandha (सम्बन्ध/prepositional)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय/पूर्वपद (preposition; governs accusative)
क्रुद्धाःangered
क्रुद्धाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
भण्डम्Bhaṇḍa (name of an asura)
भण्डम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चण्डपराक्रमम्of fierce valor
चण्डपराक्रमम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootचण्ड-पराक्रम (प्रातिपदिक; चण्ड + पराक्रम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (भण्डम् इति विशेष्यस्य)
शक्रादयःŚakra and others
शक्रादयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशक्र-आदि (प्रातिपदिक; शक्र + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
विष्म्वन्ताःastonished
विष्म्वन्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootविस्मि (धातु) → विस्मयमान/विष्म्वन्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमाने कृदन्त (present participle; पाठरूप ‘विष्म्वन्त’), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
दशten
दश:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootदशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत् प्रयोग; (here) विशेषण ‘नायकाः’
दिक्चक्रनायकाःleaders of the wheel of directions (guardians of the quarters)
दिक्चक्रनायकाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदिक्-चक्र-नायक (प्रातिपदिक; दिक् + चक्र + नायक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन