Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 51
ललितापरमेश्वरी-सेनाजय-यात्रा
Lalitā Parameśvarī’s Army-March for Victory
Devanagari script
पलकं नागपाशं च घण्टां चैव महाध्वनिम् / विभ्राणा मदिरामत्ता अतिगुप्तरहस्यकाः
Transliteration
palakaṃ nāgapāśaṃ ca ghaṇṭāṃ caiva mahādhvanim / vibhrāṇā madirāmattā atiguptarahasyakāḥ
Translation
They bear the palaka, the serpent-noose (nāgapāśa), and a bell of mighty resonance; intoxicated with madirā, they hold mysteries most deeply concealed.
Word by Word
पलकम्a shield/cover (palaka)
पलकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपलक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
नाग-पाशम्snake-noose
नाग-पाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + पाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (nāga-snake’s noose / snake-noose)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
घण्टाम्bell
घण्टाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootघण्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed/also
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
महा-ध्वनिम्loud-sounding (one)
महा-ध्वनिम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ध्वनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः (great-sounding)
विभ्राणाःbearing/carrying
विभ्राणाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि+भृ (धातु) (शतृ/शानच् कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्/शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); प्रथमा (1st), बहुवचन; स्त्रीलिङ्ग (contextual agreement with देव्यो)
मदिरा-मत्ताःintoxicated with liquor
मदिरा-मत्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमदिरा (प्रातिपदिक) + मत्त (कृदन्त; मद् धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः: मदिरया मत्ताः (intoxicated with liquor)
अति-गुप्त-रहस्यकाःhaving very hidden secrets
अति-गुप्त-रहस्यकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय) + गुप्त (कृदन्त; गुप् धातु, क्त) + रहस्यक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः: अतिशयेन गुप्तं रहस्यं यस्याः/यासाम् (having very secret mysteries)