Shloka 22
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
अथ संकेतयोगिन्या मन्त्रनाथा पदस्पृशः / निर्याणसूचनकरी दिवि दध्वान काहली
Transliteration
atha saṃketayoginyā mantranāthā padaspṛśaḥ / niryāṇasūcanakarī divi dadhvāna kāhalī
Translation
Then, at the touch of Saṅketayoginī’s footsteps, the trumpet of the Mantranāthas resounded in the heavens, proclaiming the signal to depart.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरबोधक अव्यय (sequencing particle: then)
संकेत-योगिन्याby Saṃketā-yoginī
संकेत-योगिन्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसंकेता (प्रातिपदिक) + योगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘संकेताया योगिनी’ (genitive-tatpuruṣa)
मन्त्र-नाथाःlords of mantras
मन्त्र-नाथाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘मन्त्राणां नाथाः’ (lords of mantras)
पद-स्पृशःtouching the ground
पद-स्पृशः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद (प्रातिपदिक) + स्पृश् (धातु) → स्पृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘पदानि स्पृशन्ति’ = touching the ground/steps
निर्याण-सूचन-करīindicating the departure
निर्याण-सूचन-करī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्याण (प्रातिपदिक) + सूचन (प्रातिपदिक) + करिन्/करी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘निर्याणस्य सूचनं करोति’ = indicating departure
दिविin the sky
दिवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
दध्वानresounding
दध्वान:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्वन्/ध्वन् (धातु) → दध्वान् (कृदन्त, शतृ-प्रत्ययवत्/परस्मैपदी)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘sounding/resounding’
काहलीthe kāhalī (trumpet)
काहली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाहली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वाद्यविशेषः (a kind of trumpet/drum)