Shloka 16
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
दातुमर्हसि कल्याणीमस्मै कामशिवाय तु / तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य देवदेवस्त्रिविक्रमः
Transliteration
dātumarhasi kalyāṇīmasmai kāmaśivāya tu / tacchrutvā vacanaṃ tasya devadevastrivikramaḥ
Translation
You are worthy to bestow the Auspicious One (Kalyāṇī) upon this Kāma-Śiva. Hearing his words, Trivikrama, the God of gods, consented.
Word by Word
दातुम्to give
दातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/क्रियार्थ)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive); अर्थः: ‘to give’
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
कल्याणीम्Kalyāṇī (the auspicious one)
कल्याणीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अस्मैto him
अस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
काम-शिवायto Kāmaśiva
काम-शिवाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + शिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; कर्मधारयः (कामः एव शिवः / ‘Kāma-Śiva’ as a proper name)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); contrast/emphasis
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that’ (object of hearing)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
देव-देवःgod of gods
देव-देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)
त्रि-विक्रमःTrivikrama
त्रि-विक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामधेय; तत्पुरुषः (त्रीणि विक्रमाणि यस्य)